Wie zoekt die vindt!?

Twee jongeren en hun zoektocht naar werk

Iedereen kent wel iemand die jong is, al dan niet een diploma heeft, ontzettend gemotiveerd is om aan de slag te gaan, maar toch geen job vindt. De regering-Di Rupo heeft het voor pas afgestu­deerden die niet onmiddellijk een baan vinden alvast niet gemakkelijk gemaakt. Ze beperkte de inschakelings-uitkering in de tijd. Naar schatting 30.000 jongeren zullen daardoor in 2015 hun uitkering verliezen.

Wie wil werken, vindt wel een job”, luidt het vaak, maar Maaike en Nicky bewijzen dat de dagelijkse praktijk helemaal anders is voor jongeren. Allebei stonden ze te popelen om tewerken, maar toch konden ze amper terecht in de sector waar hun studie-achtergrond lag.

Maaike studeerde voor architect-ingenieur, en deed er nog computer­wetenschappen bij. Een makkie om aan de bak te geraken. Of toch niet?

“Toen ik afstudeerde, in de zomer van 2013, begon ik met volle moed te solliciteren”, legt Maaike uit. “In het begin wist ik niet goed wat te zoeken, en zocht vooral naar IT- functies. Na het bezoeken van een jobbeturs ontdekte ik dat een job als project-leider in de bouw mij meer zou liggen. Ik schreef gepersonaliseerde sollicitatiebrieven en maakte een uitgebreide studie van ieder bedrijf waar ik aan de slag wilde. Ondanks mijn inspanningen werd slechts één op tien brieven beantwoord.”

“Ik had ook een eigen website en een profiel op LinkedIn”, vervolgt Maaike. “Dat profiel heeft mij aan enkele interviews geholpen bij grote bedrijven, maar ik kreeg meestal valse hoop. De reden waarom ik vaak niet weerhouden werd, was mijn gebrek aan ervaring. Vooral bij IT-vacatures geven werkgevers de voorkeur aan bachelors die een meer praktische vorming achter de rug hebben.”

“Ik botste ook nog op andere hinder­nissen. De wereld van de bouw en de architectuur is een mannenwereldje. Tijdens interviews kreeg ik vaak de vraag “of ik het allemaal wel zou aankunnen, van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat werken”. Bij één bedrijf lieten ze mij een week bedenktijd om toch eens na te denken over de fysiek zware kant van de job. Maar dit was mijn droomjob! Het kon niet zwaar genoeg zijn wat mij betreft. Uiteindelijk werd er voor een andere kandidaat gekozen.”

Financieel was het plaatje niet rooskleurig voor Maaike. “Ik kreeg immers geen uitkering, omdat ik nog in mijn wachttijd zat”, licht ze toe. “Ik heb moeten lenen bij mijn ouders om de huur te betalen. Pas na een half jaar vernam ik dat ik recht had op een leefloon van het OCMW. Het is jammer dat je nergens wordt geïnformeerd over waarop je al dan niet recht hebt als je werkloos bent.”

“Of ik spijt heb van mijn hogere studies? Jazeker. Ik voel mij belogen. Ze zeggen altijd “met een diploma geraak je er wel”. Niets is minder waar. Als ik opnieuw kon kiezen, was ik voor een meer praktische opleiding aan een hogeschool gegaan. Niet kennis, maar ervaring is macht. “

Uiteindelijk vond Maaike een job. In de zomer van 2014, na een jaar vruchteloos zoeken, kreeg ze een job als calculator bij een bouwbedrijf aangeboden. Het is een job onder haar niveau. Ze werkt lange dagen en ze moet het stellen met een contract van bepaalde duur, maar toch is ze gelukkig dat ze iets heeft gevonden.

Zo zie je maar: een diploma brengt niet altijd soelaas. Hooggeschoolden en zeker universitairen ontbreekt het vaak aan ervaring. Maar soms is ervaring ook niet alles. De partner van Maaike, Nicky, kan ervan meespreken.

Nicky koos in het middelbaar voor een praktische richting, schilder-decoratiewerker. De laatste drie jaar wisselde ze één dag studeren af met vier dagen werken. Een leercontract levert financieel niet veel op – ze verdiende 17.5 euro per gewerkte dag – maar daar stond natuurlijk een hoop ervaring tegenover. “Ik behaalde mijn diploma als schilder, en had drie jaar ervaring toen ik mijn middelbaar afmaakte”, doet Nicky haar verhaal. “Toch was het moeilijk om aan werk te geraken. Ik hoorde vaak dat ik niet genoeg ervaring had. Bovendien werd ik als vrouw vaak buiten gekeken. Bij de VDAB werd ik doorverwezen naar een consulent bij SBS die mijn dossier ter harte zou nemen. Ze verplichtten mij om te solliciteren voor een job als loodgieter of elektricien. Dat is absurd, want van waterleidingen of elektriciteit weet ik helemaal niets. Als ik niet zou solliciteren op dat soort vacatures, kon ik echter mijn uitkering verliezen. Het feit dat ik geen rijbewijs heb, bleek een bijkomend argument om mij niet aan te nemen.”

De sollicitatietraining die SBS aan-bood bracht geen zoden aan de dijk. “Het was een regelrechte klucht”, zegt Nicky. “Uiteindelijk gaf ik de meeste training, omdat veel cursisten anders­talig waren en de docente zelf niet genoeg Engels kon. Van de consulente moest ik niet alleen solliciteren voor functies waar ik helemaal geen kaas had van gegeten, maar ik moest mij ook flexibel opstellen naar reistijd toe. Voor één vacature zou ik drie uur onderweg zijn geweest om er te geraken, maar dat vond ik van het goede te veel . Mijn weigering leidde weer tot een felle discussie met de SBS–consulente die opnieuw dreigde om mijn uitkering te laten intrekken.”

Na een aantal interimjobs bij bpost, als inpakster aan de lopende band, in de tuinbouw en als magazijnier, zat Nicky ongeveer een jaar zonder werk. “Door vele verschillende jobs aan te nemen, twijfelden werk­gevers aan mijn motivatie. Ik had immers zoveel verschillende dingen gedaan – wat wilde ik dan eigenlijk echt? Uiteindelijk vond ik een baan als kuisvrouw. Ik werkte onder een halftijds contract, maar de werkgever beloofde me dat ik na verloop van tijd voltijds in dienst zou worden geno­men. Zo’n contract is er natuurlijk nooit gekomen.”

Vorig jaar kreeg Nicky te horen dat ze leed aan MS. Ze bleef nog enkele maanden verder werken als kuisvrouw tot ze de kracht niet meer had. Nu leeft ze van een uitkering.


“Wij zijn geen liefdadigheidsinstelling”

Een selectie uit het sollicitatiedagboek van Maaike:

  • WDP: “We zijn tot de vaststelling gekomen dat we jou niet gaan weerhouden.”
  • Arcadis: “Zeer interessant profiel. We zullen nog contact opnemen.” — Niets meer van gehoord
  • Jaspers-Evers: Geen antwoord ontvangen
  • Scheys Beton: Onvoldoende werkervaring
  • Zolders: “Ah … oei, de vacature was al ingevuld.”
  • Houben: “Uw kandidatuur werd zorgvuldig geëvalueerd, maar werd echter niet verder weerhouden.”
  • Eurostation: “Het is te risicovol om u aan te nemen (wegens te weinig ervaring).”
  • UZ Leuven: “U komt niet in aanmerking voor de verdere selectieprocedure.”

Auteur: Lies Naert