Open brief aan Joke Schauvliege

Beste minister Schauvliege,

Beste Joke,

U durft schuldig te pleiten. U erkent dat uw gedrag niet overeenstemt met uw bekommernis om het klimaat. U vraagt dat de BVs van Klimaatzaak dat ook doen. En hoewel ik geen BV ben, wil ik wel aan uw oproep gehoor geven. Ik durf ook schuldig te pleiten. Het klopt wat u schrijft. Ik koop al eens een avocado uit Peru. En hoewel ik probeer het zeker niet jaarlijks te doen, ben ook ik dit jaar met het vliegtuig met vakantie geweest.

U durft schuldig te pleiten, omdat u dagelijks 150 kilometer woon- werkverkeer aflegt met de wagen. Ook ik doe dagelijks 150 kilometer woon- werkverkeer, maar in tegenstelling tot u neem ik de trein. Ik beschouw het als één van de individuele verantwoordelijkheden die ik moet opnemen, omdat ik, opnieuw net zoals u, erg bekommerd ben om het klimaat. Uiteraard is mijn gedrag niet 100% klimaatneutraal, getuige de occasionele avocado, waarvoor ik schuld beken. Maar ik doe mijn best.

Dat brengt me op een punt uit uw betoog dat me toch een doorn in het oog is. U stelt dat de staat de optelsom is van collectieve gedragen. Klopt, maar slechts tot op zekere hoogte. De staat is méér dan een dergelijke optelsom. De politici die de staat besturen, waar u er dus één van bent, moeten de kaders scheppen waarbinnen individuen kunnen handelen. Bij het creëren van dat kader, kunnen jullie beleidsmakers wel degelijk de keuzes van de individuen sturen. U kan bepaalde beslissingen gemakkelijker maken, u kan bepaalde opties bemoeilijken, zodat ze niet langer aantrekkelijk zijn.

Sta me toe even te illustreren met een voorbeeld. Zoals u zelf terecht aanhaalt, is de grote boosdoener onze mobiliteit: ‘we rijden gewoon te veel kilometers met te veel wagens die te veel uitstoten'. Enkele suggesties uit een brede waaier aan beleidsmaatregelen die politici zouden kunnen nemen om het gebruik van de wagen te ontmoedigen: bedrijfswagens niet langer (zo) fiscaal voordelig maken, autodeelinitiatieven ondersteunen, investeren in openbaar vervoer. Vooral daar zijn de mogelijkheden legio: meer treinen, trams en bussen (de zetelbekleding is wat mij betreft prima zoals ze is), lagere ticketprijzen, meer stiptheid, betere communicatiemiddelen. U zal zien, voor veel mensen zal het openbaar vervoer een aantrekkelijkere optie worden dan die vervloekte CO2 uitstotende auto. Individuele keuzes zullen plots veel meer in de juiste richting gaan.

Ik weet het: bedrijfswagens en openbaar vervoer zijn niet uw beleidsdomeinen, maar u zit in de Vlaamse regering en kan daar misschien eens aan de mouw trekken van Minister Ben Weyts? En misschien hebt u wel een aantal telefoonnummers in uw smartphone staan van CD&V excellenties in de federale regering, die ook daar de bevoegde ministers zouden kunnen herinneren aan de Belgische klimaatdoelstellingen.
Uiteraard moet iedere burger zijn individuele verantwoordelijkheid opnemen, maar het is aan de staat om dit voor iedere burger zo gemakkelijk mogelijk te maken. En zolang u en uw collega's dat nalaten, blijf ik mede-eiser in de Klimaatzaak.

Met vriendelijke groeten,

Céline Van Den Abeele, voorzitter Jong Groen