Het beloofde land van Zuid-Afrika

In Zuid-Afrika blijkt landherverdeling een groot probleem. Na het einde van het apartheidsregime moest er heel wat onrecht worden rechtgezet. Vele niet-blanken werden onder dwang naar bepaalde inferieure gebieden verhuisd. Tot op de dag van vandaag is bijzonder weinig gekomen van de belofte uit de jaren 90 om het land te herverdelen. Dat zorgt voor spanningen, onder andere op de wijngaarden van het Zuid- Afrikaanse platteland.

De Cape Flats in Kaapstad behoren tot de ruwste gebieden in Zuid-Afrika. De woningen zijn er nauwelijks die naam waardig, bendegeweld is alomtegenwoordig en overstromingen en branden zorgen jaarlijks voor slachtoffers. Gedurende de apartheidsperiode moest de niet-blanke bevolking van Kaapstad hier verblijven. Velen moesten gedwongen naar het overbevolkte gebied verhuizen.De Cape Flats in Kaapstad behoren tot de ruwste gebieden in Zuid-Afrika. De woningen zijn er nauwelijks die naam waardig, bendegeweld is alomtegenwoordig en overstromingen en branden zorgen jaarlijks voor slachtoffers. Gedurende de apartheidsperiode moest de niet-blanke bevolking van Kaapstad hier verblijven. Velen moesten gedwongen naar het overbevolkte gebied verhuizen.


In de dorpjes tussen de wijnboerderijen is drug-, maar vooral ook drankmisbruik een grootschalig probleem. Een drug die op het platteland ravage aanricht is tik, de lokale naam voor crystal meth of methamfetamine. De drug wordt gerookt en is uitzonderlijk verslavend. Voor jongeren die zich weigeren neer te leggen bij een job op de boerderijen zijn er niet veel opties. De number gangs vonden hun weg van de grootsteden naar het platteland en zijn enorm aantrekkelijk. Drugs dealen staat een betere levensstijl toe.


Farm workers die werken op de wijnboerderijen worden ’s ochtends vroeg in trucks opgepikt en met honderden aan een hels tempo naar de wijngaarden vervoerd. Allemaal kennen ze verhalen van collega’s die van de trucks vielen. Ze verdienen iets meer dan € 8 per gewerkte dag. Je wordt op ongeloof onthaald wanneer je vertelt voor hoeveel een fles Zuid-Afrikaanse wijn bij ons over de toonbank gaat.


Isaac Mutant is de frontman van Dookoom, een band die heel wat commotie veroorzaakte bij het uitbrengen van zijn laatste plaat. Het nummer Larney Jou Poes – vrij vertaald Fuck you baas – klaagt de leefomstandigheden van farm workers aan. De band wordt voor de rechter gedaagd voor mogelijke hate speech. Regelmatig vindt er namelijk geweld plaats tussen farm workers en eigenaars van boerderijen. “Kijk man, als je iemand slecht behandelt, zet dat aan tot geweld. Sla je een hond, schrik je dan wanneer hij bijt?”


Enkele meters van de wijnvelden vormen zich spontane vuilnishopen. De overheid neemt geen verantwoordelijkheid en de eigenaars van de boerderijen, de voornaamste werkgevers in de dorpen, doen dat evenmin. Tussen de wijnranken van de goedkoopste varianten ligt er ook vaak afval. De leefomstandigheden van de farm workers zijn vaak werkelijk ondermaats. Stromend water en elektriciteit zijn al te vaak luxeartikelen. Het is geen uitzondering dat één minimumloon meerdere mensen moet onderhouden. Weinigen krijgen namelijk een vast contract en worden het hele jaar door betaald.


District Six is een historische site in Kaapstad. In de jaren 70 dwong het apartheidsregime meer dan 60.000 mensen het gebied te verlaten. Tot dan leefden mensen van diverse afkomsten in vrede en relatieve welvaart samen. Tot op vandaag blijft een groot deel van het gebied onontwikkeld, aangezien de herverdeling van het land al decennia aansleept. Julia woont ondertussen al meer dan 10 maand in de open lucht op de site.



Jago Kosolosky, MO*redacteur, trok eind vorig jaar naar Zuid- Afrika in het kader van het postgraduaat Internationale Researchjournalistiek georganiseerd door het Fonds Pascal Decroos en Thomas More. Financieel werd het project mede mogelijk gemaakt door de Europese Commissie en het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Op MO.be kan u het resultaat lezen van zijn tocht.