Cowspiracy: het geheim van de vleesindustrie

Het is zondagavond, ik heb de keuze tussen een filmpje op Netflix en een milieudocumentaire in het cultureel centrum. Het lijkt een simpele keuze nietwaar? De gevolgen waren helaas niet gering, al had ik daar toen nog geen flauw benul van. De documentaire Cowspiracy van Kip Anderson zou mijn leven grondig overhoop halen. Nadien kon ik niet slapen en kroop ik dus weer in mijn pen.

Klimaatopwarming is dit jaar een hot topic en voor het eerst in decennia was er een hoopgevend signaal in Parijs voor een duurzamere toekomst. Er werd afgesproken dat fossiele brandstoffen niet langer gebruikt worden voor het opwekken van energie. De industrie en transportsector moeten minder CO² moeten uitstoten. Op deze manier wil men onder de grens blijven van een temperatuurstijging van 2°C. Genoeg hernieuwbare energie produceren kan pas vanaf 2030 en zou 18 biljoen dollar kosten. Stel dat we het klimaatprobleem vandaag al kunnen oplossen? Hier en nu, weg, foetsie geen opwarming meer van de aarde en bovendien volledig kosteloos. Wel om dat te bewerkstelligen is er één keyword, namelijk ‘vlees’. 

De vleesindustrie stoot meer emissies uit dan de industrie, energie- en transportsector samen. In het rapport dat gepubliceerd werd door de World Health Organisation (WHO) in 2009 stond dat de vleesindustrie wereldwijd 30% uitstoot van alle emissies. Hierbij moet u weten dat methaan honderd keer schadelijker is dan CO². Wanneer we alle uitstoot verrekenen van dier tot bord is de vleesindustrie verantwoordelijk voor een uitstoot van 51% van alle emissies. Ter vergelijking, de complete transportsector is goed voor 13% van de uitstoot. Mocht u momenteel aan het eten zijn dan heeft u zich zonet verslikt. U las het goed, meer dan de helft van alle uitstoot ter wereld is te wijten aan vleesproductie en ons Westers voedingspatroon. Mocht u geschrokken zijn van deze cijfers dan is dit helaas slechts het begin. Zet je comfortabel neer, adem een paar keer diep in en uit en lees dan verder.

Zelfs al mochten we fossiele brandstoffen volledig afzweren dan zouden we in 2030 nog altijd een emissie uitstoten van 565 gigaton per jaar, dit enkel door het produceren van vlees. Niet alleen is de vleesindustrie verantwoordelijk voor de uitstoot van methaan maar is ze ook de grootste oorzaak van ontbossing. Elke seconde verdwijnt er één Amerikaans voetbalveld aan regenwoud om genetisch gemodificeerde granen en soja voor veevoeder aan te planten. Op dit tempo is binnen tien jaar elk regenwoud ter wereld omgekapt. Het Amazonewoud is de grootste long van de aarde die CO² inademt en zuurstof uitademt. Verder verbruikt de vleesindustrie 75% van het drinkbaar water op

onze planeet. Dit is de grootste oorzaak voor waterschaarste, bodemerosie en verwoestijning, Amerikaanse huishoudens gebruiken 5% van het water en de vlees agricultuur maar liefst 55%. Voor de productie van één hamburger heeft men 3.000L water nodig, dit is even veel als twee maanden douchen. Voor een ei is er 2168L nodig en voor één kilo vlees maar liefst 5150L.

Het blijft echter niet bij methaan uitstoot, ontbossing, verwoestijning en waterschaarste. De vleesindustrie is ook de oorzaak van hongersnood, gedestabiliseerde regio’s, armoede en epidemieën. Er wordt wereldwijd genoeg voedsel geproduceerd voor twaalf miljard inwoners maar we zijn met zeven miljard. 50% van de voedselproductie gaat naar de veestapel en in de V.S. loopt dit op tot 80%. De 1,5 miljard runderen op aarde drinken per dag 6,82 miljard liter water en eten 9,53 miljoen ton aan voedsel. Mochten we geen vlees meer eten hadden we genoeg voedsel om iedereen rijkelijk te voeden. De realiteit is echter dat het meeste vee gefokt wordt in gedestabiliseerde en arme regio’s waar een grote voedselschaarste heerst en dit om de rijke bevolking te voeden terwijl de armen sterven. 82%  van de kinderen die leven in hongersnood wonen in een regio waar vee wordt gefokt.

Al dit vee veroorzaakt daarnaast een enorme afvalberg. Per seconde wordt er wereldwijd 52,61kg aan mest geproduceerd dit is 1,66 miljard ton per jaar. Een groot deel hiervan komt terecht in het oppervlaktewater zonder enige vorm van filtering. Hierdoor zijn er 500 zones in de oceanen vergiftigd door nitraat. Deze ‘dead zones’ hebben een totale oppervlakte van 95 000 vierkante zeemijl waar er geen leven meer mogelijk is. Combineer dit met overbevissing waarbij 3/4e van de vis wereldwijd wordt gevangen en dan eindigt dit in een maritieme catastrofe. Tegen dit tempo zal er volgens de V.N. in 2048 geen vis meer zijn. Ook op land is de vleesindustrie de oorzaak van het uitsterven van vele dierensoorten. Roofdieren zoals wolven, vossen, lynxen, coyotes,… worden gedood om de veestapel te beschermen en wilde paarden worden gevangen om het vee op hun territorium te laten grazen.

Waarom werd hier niet over gesproken tijdens de klimaattop, waarom mijden alle grote NGO’s dit onderwerp terwijl alle informatie openbaar beschikbaar is? Het antwoord is simpel, de lobby van de vleesindustrie is de machtigste ter wereld. Klimaatactivisten en journalisten komen op de FBI most wanted list terecht omdat ze met hun acties de economie en de openbare orde bedreigen waardoor ze vallen onder de ‘patriot act’. De afgelopen twintig jaar zijn er 1100 klimaatactivisten en journalisten vermoord in Brazilië. De grote NGO’s krijgen geld van de lobby om te zwijgen. Ze sponsoren de klimaattop, presidentverkiezingen en hebben een grote druk op politieke beslissingen. Zelfs voor Al Gore was cowspiracy een inconvenient truth.

Ik kan nog uren doorgaan maar de verhaallijn is duidelijk, er is een groot probleem. Wellicht het grootste ecologische probleem van onze tijd. Maar wat kunnen we, als milieubewuste burger, er zelf aan doen? Het is simpel: minder vlees eten. Niemand vraagt om een occasionele biefstuk op te geven want, geef toe, samen met een bearnaisesaus is het een perfecte combinatie. Wanneer iedereen zijn

eetpatroon een beetje zou aanpassen door wat minder vlees te eten en open te staan voor alternatieven zou dit een groot verschil maken. Verander de wereld, begin bij jezelf.

Andy Devriese, voorzitter Jong Groen Kortrijk

Meer weten:
Kip Anderson: Cowspiracy (op Netflix, youtube en download op http://www.cowspiracy.com/)
Will Potter: Green is the new red
Michael Pollon: In defense of food Jonathan Safra Foer: Dieren eten

Thema: