Betaalbaar onderwijs in Europa!

Per jaar betalen we in Europa gemiddeld 7000 euro voor studies in het hoger onderwijs. Geen lachertje, dus. Internationaal vergelijkend onderzoek toont aan dat een groot deel van de bevolking die hallucinante bedragen niet kan ophoesten.

In Vlaanderen bedraagt het inschrijvingsgeld voor een voltijds jaar studeren 535 euro. Historisch gezien lag het inschrijvingsgeld aan de hogescholen jarenlang veel lager, maar sinds het structuurdecreet van 2003 maakten zij een "inhaalbeweging". Vandaag ligt het gevraagde studiegeld nergens nog onder de decretale maxima. Op verschillende plaatsten ontstaat zelfs de praktijk om bijkomende administratieve kosten door te rekenen, bijvoorbeeld in de vorm van een forfaitaire bijdrage voor fotokopieën, ateliergeld, een bijdrage voor excursies of zelfs voor de verplichte stage.

De hoge studiekosten verplichten op die manier bepaalde studenten ook om naast hun studies nog bij te klussen. Natuurlijk is er niets op tegen dat studenten als jobstudent een centje bijverdienen om hun dure hobby of buitenlandse reis te financieren. Maar dat bepaalde groepen studenten omwille van de hoge studiekosten zich gedwongen zien om te gaan werken, is wel onrechtvaardig. Voltijds studeren is immers een fulltime job - zei het onbezoldigd - die vaak niet of zeer moeilijk valt te combineren met een andere baan.

Uit onderzoek blijkt trouwens dat werken bovenop een voltijds studieprogramma een hypotheek legt op de slaagkansen. Bovendien zijn het de kansengroepen die sowieso omwille van socio-culturele drempels het minst kans op slagen hebben in het hoger onderwijs, die moeten gaan werken om hun studies te betalen. Het lijkt een straatje zonder einde...

Wat dan met studiefinanciering? Jammer genoeg is de huidige studiefinanciering ontoereikend om de financiële drempel weg te werken. Enerzijds omdat in Vlaanderen te weinig studenten in aanmerking komen voor studiebeurzen, anderzijds omdat de beursbedragen de studiekost absoluut niet dekken. Studiefinanciering kan in Vlaanderen worden samengevat met de volgende slogan: te rijk voor een beurs of arm mét een beurs. En dat terwijl elders in Europa, zoals in de Scandinavische landen, in Slovenië en in bepaalde Duitse Länder, inschrijven in het hoger onderwijs gratis is!

Daarom wil Jong Groen! met haar eisen een verbetering van het beleid. Met een verhoging van de inkomensgrenzen om aanspraak te kunnen maken op een studiebeurs moet minstens een derde van de studenten een beurs kunnen genieten. Beurzen moeten bovendien automatisch worden toegekend. Zo vermijd je dat beursgerechtigde studenten om administratieve of psychologische redenen geen beurs aanvragen. Daarnaast eist Jong Groen! dat de beursbedragen opgetrokken worden. Aan de hand van een studiekostenindex worden studiekosten tweejaarlijks gemeten en bij stijging automatisch aangepast. Ook de kosten voor studiemateriaal moeten lager. Om onderwijsinstellingen en docenten daarin te responsabiliseren pleit Jong Groen! voor een maximumfactuur, een kostenplafond per studiepunt voor opleidingsspecifieke kosten en studiemateriaal. Ten laatste moet ook het aanbod van internationale stages en uitwisselingen uitgebreid en gedemocratiseerd worden. Financiële drempels moeten zoveel mogelijk weggewerkt worden. Voor de talenkennis en de persoonlijke ontwikkelingen van studenten zijn zulke projecten erg nuttig, dus iedereen moet hiervan kunnen genieten.

Respect voor betaalbaar hoger onderwijs
ResPACT is een platform dat ijvert voor het verminderen van de torenhoge studiekosten. Een hele reeks organisaties schaart zich achter dit initiatief, zo ook Jong Groen! Op 28 april organiseerde ResPACT een nationale betoging om het onderwerp in de aandacht te brengen, met succes, zo bleek.

Ruim 2000 mensen, waaronder heel wat jongeren, liepen mee door de straten van Brussel ‘op weg naar gratis onderwijs in Europa'. Wil je ook iets doen? Neem dan zeker een kijkje op de website van ResPACT (www.respact.be), daar vind je een petitie die je kan ondertekenen en een boel informatie over studiekosten. Ook de activiteiten van ResPACT worden er aangekondigd.


Sien Verstraeten

Thema: