Economie op ecologische leest
Voor Jong Groen! gaat het vraagstuk over de inrichting van de economie principieel en fundamenteel over rechtvaardigheid. Hoe economie gebeurt en ingericht wordt, is geen te nemen of te laten feit. Welk soort van economie heerst, is in belangrijke mate een beleidskeuze.
Jong Groen! trekt de kaart van de ecologische economie. Het eerste uitgangspunt hierbij is dat de economie, wat steeds een menselijke activiteit is, onderdeel vormt van en sterk verweven is met het begrensde ecosysteem aarde. Met andere woorden: de economie speelt in een eindige milieugebruiksruimte. Elke menselijke bedrijvigheid dient de draagkracht van ons ecosysteem te respecteren. Zo zien we in dat het klassieke economische begrip van de toegevoegde waarde als enige meetpunt voor productie eng is en gevaarlijk kan zijn, omdat het bijvoorbeeld volledig voorbijgaat aan arbeidsomstandigheden. Beter is het om het gehele, levende ecosysteem te valoriseren, meer dan het nuttige alleen. Uranium wordt ontgonnen als nuttige grondstof, maar de gehele omgeving van de mijn moet het ontgelden, inclusief de mijnwerkers wiens gezondheid systematisch op het spel staat. Jong Groen! gaat onomwonden voor duurzaamheid.
Het aspect van de rechtvaardigheid betekent dat elk individu recht heeft op een gelijk aandeel in de milieugebruiksruimte. Zo wordt uitgesloten dat bepaalde landen/burgers te veel grondstoffen en buffers in het ecosysteem toe-eigenen. De rol van de overheden, waaronder een supranationale, is primordiaal (maar niet allesbepalend).
Een bijkomend zeer belangrijk inzicht is dat het huidige nastreven van BNP-groei, zoals uitgedragen door het (gecorrigeerde) neoliberalisme, geen consequente graadmeter is voor het welzijn. Zo worden ook negatieve activiteiten positief geëvalueerd in het BNP. Zo is een schipbreuk van een olietanker niet slecht voor het BNP: want er is economische activiteit om de stranden op te kuisen. Bovendien pleit Jong Groen! voor het loslaten van de groeifetisj. En wil andere instrumenten installeren die het welzijn aangeven. Deze kunnen betere toetsstenen voor het beleid zijn dan het huidige BNP. In het bijzonder willen we hier ISEW vernoemen. Deze indicator wil onder andere, in tegenstelling tot BNP, wel rekening houden met niet-economische activiteiten die wel zeer nuttig zijn, zoals het opvoeden van kinderen en het huishouden.
Als laatste punt wil Jong Groen! blijven uitgaan van het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Hiermee pleiten we voor een consequent herverdelingsbeleid en zo voor een stevige sociale zekerheid.
Voorstellen
- Bepaal de milieugebruiksruimte waarbinnen bedrijven, overheden en burgers kunnen werken en leven. Verdeel die totale milieugebruiksruimte rechtvaardig over alle landen en bij uitbreiding over alle burgers (cap and trade).
- Laat als maatstaf voor het welzijn het BNP vallen en installeer andere graadmeters (ISEW, Index for Sustainable Economic Welfare)
- Cradle to cradle: echte levenscycli in plaats van beperkte levensduur van grondstoffen en producten. Dit betekent uitgaan van het concept dat afval gelijk is aan voedsel, zodat alles wat geproduceerd wordt, gerecupereerd wordt.
- Fiscale stimuli voor ecologische innovatie en tewerkstelling.
- Uitbouw van een herverdelingsmechanisme (fiscaliteit) ter wille van een sterke sociale zekerheid. Dit gebeurt op termijn beter op een supranationaal niveau (EU).
Surftips
Standpunt over globalisering
Standpunt over klimaat
Standpunt over mobiliteit
Een groene toekomstvisie voor Europa
Pleidooi voor een ecologische economie op yabasta
yabasta
Webstek van Peter Tom Jones
Platform duurzame en solidaire economie
Wikipedia over ISEW
Wikipedia over GPI
Friends of the Earth over ISEW
Leestips
- E.F. Schumacher, Small is Beautiful - A Study of Economics as if People Mattered, 1973.
- Herman Daly, Steady-state economics, 1977.
- Peter Tom Jones, Roger Jacobs, Terra Incognita, GINKGO peer review reeks, Academia Press, Gent, 2006/2007.
- Peter Tom Jones, Globaal ten onder? Pleidooi voor een ecologische omslag, Attac-Vlaanderen, 2006/2007.
- Peter Tom Jones, Els Keytsman, Het klimaatboek: Pleidooi voor een ecologische omslag, 2007.
- Jones, P.T., De Meyere, V., Keytsman, E., Terra Reversa: Bouwstenen voor een duurzaamheidtransitie - Deel III: Onze mobiliteit, Oikos, 2008.


